필사본 자료를 통해본 하이산의 모습
The Appearance of Khaisan as seen from the Manuscript Materials
0
조회
0
다운로드
0
인용
0
참고문헌
키워드
초록
몽골 과학아카데미 역사-민족학연구소(Institute of History and Ethnography) 자료실에는 내몽골 출신의 민족운동가 Khaisan(海山, 1857-1917)의 일대기를 약술한 필사본이 소장되어 있다. ‘하이산에 대하여’라는 제목이 붙은 이 필사본은 표지를 포함하여 총 15쪽의 짧은 자료이다. 또 필사본 곳곳에는 처음 쓴 부분과 수정한 것으로 추정되는 부분이 병기되어 있어 어떤 곳이 처음 쓴 데고 어떤 곳이 다시 쓴 데인지 혼란스럽다. 전체적으로 정리되어 있지 않은 미완성 원고 또는 초고로 보이는 자료이다. 이처럼 미완성 또는 불완전한 필사본임에도 불구하고 이 자료는 두 가지 점에서 의미가 있다. 본 필사본은 비록 간결하지만, 하이산의 인생과 활동을 일관된 체계 아래 순서대로 기술한 최초의 자료이다. 특히 본 자료에는 그가 처음 Khüree(현재의 울란바타르)에 온 1907년부터 다시 중국으로 돌아가는 1915년까지의 활동이 일목요연하게 정리되어 있다. 본 자료는 또한 1911년 독립선언 후 하이산이 복무한 복드 한(Bogd Khaan) 정부 내무부에서 그를 가까이서 보좌한 근대 몽골의 대표적 자식인 G. Navannamjil(1882-1954)의 기록이라는 점에서도 중요하다. 이 점에 유념하고 필자는 본 자료에 대한 본격적인 분석을 시도하였다. 첫째 1911년 몽골 독립의 발의자이자 주도자의 한 사람으로서 하이산의 모습을 검토하였다. 둘째, 내외 정세에 정통한 학자 관리로서의 하이산의 모습을 검토하였다. 셋째, 불굴의 민족통합론자로서의 하이산의 모습을 검토하였다. 마지막 결론에서는 학자들 사이에 의견이 엇갈리는 하이산이 중국으로 돌아간 이유에 대한 나왕남질의 평가를 검토하였다.
Abstract
The manuscript “About Güng Khaisan”, in the archives of the Institute of History and Ethnography of the Mongolian Academy of Sciences, is a 15 page hand written document, which outlines the activities and life of the Inner Mongolian nationalist activist Khaisan(海山, 1857-1917). In spite of certain confusing parts and incomplete descriptions of the document, it is still important for the study of the Mongolian independent movement of the early 20th century in that it is the first description about the life and activities of Khaisan in order, under a coherent system. In particular, this document outlines his activities from 1907, when he first came to Khüree(now Ulaanbaatar) to 1915, until he returned to China. This document is also important because it is the record of G. Nawangnamjil(1882-1954), a representative intellectual of modern Mongolia, who closely assisted Khaisan in the Ministry of Interior of the Bogd Khaan government, where he served after the declaration of independence in 1911. With this in mind, the author attempted a full-scale analysis of this data. First, the appearance of Khaisan as one of the initiators of Mongolia's independence in 1911 was reviewed. Second, the appearance of Khaisan as a scholarly official, well-versed in internal and external circumstances, was reviewed. Third, the appearance of Khaisan as an indomitable national unificationist was reviewed. In the conclusion, Nawaannamjil’s evaluation of the reasons for Khaisan's return to China, on which opinions had been differed among scholars, was reviewed.
참고문헌 (36)
- 게.이. 람스테트, "일곱 차례 동방 여행", pp.203~ (1986), 민음사
- 德山, "蒙郭勒津海勒圖惕氏述略" (1997), 內部發行
- 唐在禮, "蒙古風雲錄" (1912)
- 呂一燃, "北洋政府時期的蒙古地區歷史資料" (1999), 黑龍江敎育出版社
- 林唯剛, "俄蒙交涉始末之眞相" (1913), 編者自刊
- 吳相湘, "中國現代史料叢書』 第一輯 民國經世文編 第一冊" (1962), 經世文編社
- 王國鈞, "蒙古紀聞" (2006), 內蒙古人民出版社
- "日本外交文書", ~
- 陳籙撰, "止室筆記" (1917), 商務印書館代售
- 札奇斯欽, "羅布桑車珠爾傳略" (2007), 内蒙古人民出版社
- "Архив Внешней Политики Российской Империи", ~
- "Монгол Улсын Үндэсний Төв Архив", ~
- "ШУА-ийн Түүх-Угсаатны Зүйин Хүрээлэнгийн Гар Бичимэлийн Сан Хөмрөг", ~
- "В. Котвичийн хувийн архиваас олдсон монголын түүхэнд холбогдох зарим бичиг", Судлан хэвлүүлсэн Б. Ширэндэв, Эрхэлсэн Ш. Нацагдорж, ~ (1972)
- Дэндэв, Л., "ХХ зууны монголын түүхийн эх сурвалж" (2003), Битсервис
- Коростовец, И. Я., "От чингис хана до советской республики" (2004), Издательство Эмгэнт
- Nawangnamǰil, "Güng Qayisan-u tuqai", 1942 on-u yisüdüger sara-yin naiman, ~ (1942)
- Магсаржав, Н., "Монголын шинэ түүх" (2015), Соёмбо принтинг
- Навааннамжил, Г., "Өвгөн бичээчийн өгүүлэл" (1956), Улсын хэвлэлийн газар
- Навааннамжил, Г., "Өвгөн бичээчийн өгүүлэл, Улаанбаатар: Цагаан бамбарууш. Монголын ард түмний 1911 оны үндэсний эрх чөлөө тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл, Баримт бичгийн эмхтгэл 1900-1914(1982)" (2020), Улсын хэвлэлийн газар
- Рамстедтын захидал бичиг, "Монгол, тод, латин болон орос хэлээс буулгаж зүүлттайлбар үйлдсэн М" (2017), Сэлэнгэпрэсс
- Pentti Aalto, G. J., "Ramstedt and the Mongolian independence movement", Studia Mongolica Tom, 1(9), pp.1~17 (1973)
- Hui-Min, "The correspondence of G. E. Morrison 2 1912-1920" (1978), Cambridge University Press
- 이평래, "1912-1913년 복드 정부의 내몽골 통합 시도와 좌절", 중앙아시아연구, 14, pp.55~84 (2009), 중앙아시아학회[DOI]
- 이평래, "1911년 몽골 독립과 하이산", 대동문화연구, (75), pp.201~234 (2011), 대동문화연구원[DOI]
- 이평래, "하이산과 <몽골신문>", 몽골학, (64), pp.105~130 (2021), 한국몽골학회[DOI]
- 이평래, "19세기 말-20세기 초기 내몽골 동부의 사회 변화와 하이산", 중앙아시아연구, 27(1), pp.117~137 (2022), 중앙아시아학회[DOI]
- ボルジギンブレン(布日額), "『モンゴリンソニンビチグ』(1909－1919)の発行状況と論調-近代モンゴルの活字メディアとナショナリズムの萌芽-", 内陸アジア史研究, (27) (2012)
- 李貴連, "海山及其≪蒙漢合壁五方元音≫硏究", 長春大學學報, 28(11) (2018)
- 中見立夫, "ハイサンとオタイ-ボグドㆍハン政權における南モンゴル人", 東洋學報, 57(1), pp.2~ (1976)
- フフバートル, "モンゴル語の近代語彙と辞書(一)-海山編訳"蒙漢合璧五方元音(1917)", 学苑, (845) (2011)
- Батсайхан, О., "Монголын сүүлчийн эзэн хаан Богд жавзандамба" (2008), Адмон
- Белов, Е. А., "Россия и Монголия 1915-1919 гг" (1999), ИВ РАН
- Болдбаатар, Ж., "Чин зүтгэлт гүн Хайсан" (2002), Монгол улсын их сургууль
- Болдбаатар, Ж., "ХХ зууны Монгол улсын түүхийн судалгаа, түүх бичлэг" (2010), Монгол улсын их сургуулийн түүх судалгааны хүрээлэн
- Жамсран, Л., "Монголын сэргэн мандалтын эхэн 1911-1913" (1992), Соёмбохэвлэлийн газар