유럽 열강 사이 각축장의 관점으로 바라본 동유럽의 지정학적 고찰
A geopolitical study on Eastern Europe from the perspective of competition between European powers
0
조회
0
다운로드
1
인용
0
참고문헌
키워드
초록
동유럽 지역은 오래전부터 유럽 열강들 사이에서 벌어진 지정학적 게임의 각축장이었다. 근대사에 들어오며 동유럽은 여러 차례 열강 간의 관심과 경쟁 지역이 됐는데, 이는 동유럽을 지배하는 자가 강대국이 됐기때문이다. 독일과 러시아의 경우, 동유럽 지역을 장악할 때만이 유럽 대륙을 지배하는 초강대국 지위를 얻을 수 있었다. 동유럽을 지정학적으로지배하려던 독일과 러시아의 시도는 결국에 가서 모두 실패로 끝났다. 그리하여 동유럽 각국은 자유로운 발전을 도모할 가능성을 가지게 됐으며, 이제 자신의 운명을 스스로 결정할 수 있게 됐다. 현재 대다수 동유럽 국가는 유럽연합과 북대서양조약기구의 회원국으로 가입해 있다. 이는 동유럽이 세계에서 경제적으로 그리고 문화적으로 가장 번영한 지역으로 간주되고 있는 서구의 일원이 된 것을 의미한다. 하지만 유럽연합 가입에관한 시기 조절 문제와 유럽 안보 구축 사안 등 다양한 분야에서 드러난서구와의 견해 차이로 인해, 동유럽 각국은 소위 삼해 동맹과 같은 자신들만의 통합체 창설이라는 대안을 모색하고 있다. 이 논문은 러시아와 독일 그리고 영국 사이에서 동유럽 지역을 두고 벌어진 각축전을 지정학적으로 고찰하는 데 있다. 또한 19세기부터 현재까지 러시아와 독일 그리고영국과 폴란드가 계획하고 구상한 지정학적 개념으로 동유럽 통합이라는논제를 분석하고자 한다.
Abstract
Eastern Europe was the battleground of the geopolitical game between the European powers for a long time. In modern history, Eastern Europe has become an area of interest and competition between European powers several times, because the one who dominates Eastern Europe has become a great power. In the case of Germany and Russia, it was only when they controlled Eastern Europe that they could attain the status of superpowers dominating the European continent. German and Russian attempts to geopolitically dominate Eastern Europe ultimately ended in failure. Thus, Eastern European countries had the potential to promote free development, and now they were able to decide their own destiny. Currently, most Eastern European countries are members of the EU and the NATO. This means Eastern Europe has become part of the West, which is considered to be the most economically and culturally prosperous region in the world. However, due to differences of opinion with the West in various fields, such as the timing of accession to the EU and the establishment of European security, Eastern European countries are seeking alternatives to create their own unity, such as the so-called Three Seas Initiative. This thesis aims to examine the geopolitical competition between Russia, Germany, and Britain over the Eastern Europe region. Also, from the 19th century to the present, this study aims to analyze the thesis of Eastern European integration with the geopolitical concept planned and conceived by Russia, Germany, Britain and Poland.
참고문헌 (35)
- ‘지정학의 귀환’에 대한 소고(小考), "고동우", 국립외교원 외교안보연구소, ~ (2014)
- 김용덕, "폴란드의 대(對)중유럽 외교 정책 변동 연구- 1918~2018년 사이 지역 협력체 결성을 중심으로 -", 세계 역사와 문화 연구, (53), pp.229~258 (2019), 한국세계문화사학회[DOI]
- 이종훈, "폴란드의 동유럽 연방안(Międzymorze)에 대한 역사적 검토와 현재적 의미", 동유럽, 1 (2010)
- 콜린 플린트, "지정학이란 무엇인가" (2007), 도서출판 길
- Bazylow, L., "Historia Rosji, t. II" (1985), PWN
- Blouet, B. W., "Halford Mackinder : A Biography" (1987), Texas A&M University Press
- Blouet, B. W., "Sir Halford Mackinder as a British High Commissioner to South Russia, 1919–1920", The Geographical Journal, 2(142) (1976)
- Czartoryski, A. J., "Pamiętniki i memoriały polityczne 1776–1809" (1986), Instytut Wydawniczy PAX
- Czubaty, J., "Rosja i świat. Wyobraźnia polityczna elity władzy imperium rosyjskiego w początkach XIX wieku" (1997), Neriton
- Eberhardt, P., "Geneza niemieckiej koncepcji „Mitteleuropy”", Przegląd Geograficzny, 4(77) (2005)
- Eberhardt, P., "Podstawy teoretyczne i ideowe geopolityki według Rudolfa Kjelléna", Przegląd Geograficzny, 2(84) (2012)
- Giza, A., "Neoslawizm i Polacy 1906-1910" (1984), WSP w Szczecinie
- Giza, A., "Miejsce i rola Polski w wizji rosyjskich panslawistów II połowy XIX wieku i neoslawistów z początków XX wieku", Acta Polono-Ruthenica, 2 (1997)
- Góralczyk, B., "Współpraca Wyszehradzka: geneza doświadczenia, perspektywy" (1999), Polska Fundacja Spraw Międzynarodowych
- Heller, M., "Historia Imperium Rosyjskiego" (2005), Książka i Wiedza
- Izdebski, A., "W drodze do Międzymorza. Od Piłsudskiego do Moczulskiego" (1999), Towarzystwo Pomost
- Kennedy, P., "Mocarstwa świata. Narodziny, rozkwit, upadek. Przemiany gospodarcze i konflikty zbrojne w latach 1500–2000" (1994), Książka i Wiedza
- Kisielewski, T., "Federacja Środkowoeuropejska. Pertraktacje polsko-czechosłowackie 1939-1943" (1991), Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza
- Kissinger, H., "Dyplomacja" (1996), Warszawa
- Kornat, M., "Polska polityka równowagi (1934-1939)" (2007), Arcana
- Kornat, M., "Ruch prometejski - ważne doświadczenie polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej", Nowa Europa Wschodnia, (2) (2008)
- Machcewicz, P., "Emigracja w polityce międzynarodowej" (1999), Biblioteka Więzi
- Matwiejczuk, W., "Strategia rozwoju infrastruktury komunikacyjnej w regionie północno-wschodniej Europy", Economy and Management, 1 (2011)
- Moczulski, L., "Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni" (2000), Bellona
- Okulewicz, P., "Koncepcja „Międzymorza” w myśli i praktyce politycznej obozu Józefa Piłsudskiego w latach 1918-1926" (2001), Wydawnictwo Poznańskie
- Pajewski, J., "Studia z dziejów imperializmu niemieckiego w dobie pierwszej wojny światowej" (1959), Instytut Zachodni
- Skowronek, J., "Antynapoleońskie koncepcje Czartoryskiego" (1969), PWN
- Skowronek, J., "Sprzymierzeńcy narodów bałkańskich" (1983), PWN
- Skowronek, J., "Historia Słowian Południowych i Zachodnich" (1977), PWN
- Świder, K., "Europa Środkowa jako obszar projektowania geopolitycznego", Studia Europejskie, 2 (2018)
- Ukielski, P., "Mapa Trójmorza. Przegląd punktów wspólnych i rozbieżności w polityce 12 państw regionu", Raport Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego, (3) (2016)
- Wierzchoś, D., "Generał Piotr Wrangel : działalność polityczna i wojskowa w latach rewolucji i wojny domowej w Rosji" (2008), Avalon
