본문 바로가기
KERD
논문KCI 등재

비교민속 자료로서의 몽골지역에 위치한 돌궐ㆍ위구르 비문 소개

Introduction of the Turk and Uighur Runic Inscriptions Located in Mongolia as a Comparative Folklore Data

0

조회

0

다운로드

1

인용

0

참고문헌

키워드

초록

돌궐 제2제국과 위구르제국 초기에 건립된 비문은 주인공들의 업적과 생애를 자신들의 언어인 돌궐ㆍ위구르 룬문자로 기록하고 있어 북방의 역사나 어학, 민속을 연구하는 근원 사료로서의 가치를 지니고 있다. 이로 인해 돌궐ㆍ위구르 룬문자 비문에 대한 연구는 근대 초부터 활발히 전개되었다. 그런데 연구 결과 이 비문들은 크게 오르홍 비문(Orkhon inscriptions)과 예니세이 비문(Yenisei inscriptions)으로 나누어진다. 오르홍 비문은 주로 몽골 지역에서 발견된 문자자료로 현재 100개가 발견되었다. 비문의 내용은 그가 생전에 이룩한 업적에 초점이 두어져 있다. 이로 인해 오르홍비문은 <기공비(紀功碑)>라는 성격이 강하다. 예니세이 비문은 예니세이(Yenisei)강의 지류나 본류를 중심으로 하카시아(Khakassia), 투바(Tuva) 등의 지역에 분포된 비문형태의 문자자료로 현재 158개가 발견되었다. 예니세이 비문의 특징은 내용이 아주 짧고 기년(紀年)을 직접 나타내지 않는다는 점인데, 모두 8∼10C에 속하는 것으로 나타난다. 비문의 내용은 주로 피장자(被葬者)의 이름ㆍ칭호ㆍ나이ㆍ생애 중의 활약이다. 이로 인해 이 비문들은 <묘지명(墓誌銘)>이라는 성격이 강하다. 돌궐ㆍ위구르 룬문자 비문의 연구현황은 ①1889∼1910년대, ② 1950∼1980년대, ③1990년대부터 현재까지의 세단계로 나누어진다.

Abstract

The inscriptions constructed in the early days of the Second Turkic Khaganate and the Uighur Empire recorded the achievements and life of the main characters as their own language, Turk and Uighur Runic, and they have value as a source for studying northern history, language, and folklore. The Turk and Uighur Runic inscriptions are divided into Orkhon inscriptions and Yenisei inscriptions. Orkhon inscriptions are found mainly in Mongolia, and currently there are 100. The content of the inscription focuses on the achievements of his life. As a result, Orkhon inscriptions have a strong character called Monument to distinguished services. Yenisei inscriptions are 158 inscriptions distributed around the tributaries of the Yenisei River, mainly in the Khakassia and Tuva regions. The characteristic of Yenisei inscriptions is that the content is very short and does not represent the year of the year directly, all of which belong to the 8th to 10th centuries. The content of the inscription is mainly active in the name, title, age, and life of the burial person. As a result, Yenisei inscriptions have a strong character called Memorial inscription.

참고문헌 (28)

  1. 박원길, "Sine-usu碑文과 P.1283文書에서 본 바이칼 주변 및 동몽골의 민족분포 - Čik과 鞠部, Mug-lig(貊族)와 白霫을 중심으로-", 몽골학, (54), pp.1~75 (2018), 한국몽골학회[DOI]
  2. 박원길, "돌궐 빌개 카간(Bilgä Qaγan) 비문 속의 한국고대사 관련기록 검토 : 특히 발해의 登州, 都山 전투를 중심으로", 몽골학, (56), pp.1~72 (2019), 한국몽골학회[DOI]
  3. 정재훈, "위구르 유목제국사(744-840)" (2005), 문학과 지성사
  4. 정재훈, "돌궐 유목제국사 : 552~745 : 아사나 권력의 형성과 발전, 그리고 소멸" (2016), 사계절
  5. G.J.람스테트, "일곱 차례 동방여행" (1986), 민음사
  6. 이용성, "돌궐 비문 연구" (2008), 제이앤씨
  7. 森安孝夫, "モンゴル國現存遺蹟ㆍ碑文調査硏究報告" (1999), 中央ユ-ラシア學硏究會
  8. ビチェースII─モンゴル国現存遺跡・突厥碑文調査報告─(БИЧЭЭС II: 2006 онooс 2008 оны Монгол улс дахь Түргийн бичээс ба эртний дурсгалыг судлах экспедицийн илтгэл), "大澤孝", SOFEX Co., LTD, ~ (2009)
  9. 林 幹, "突厥史" (1988), 內蒙古人民出版社
  10. 林 幹, "突厥與回紇史" (2007), 內蒙古人民出版社
  11. Provisional Report of Researches on Historical Sites and Inscriptions in Mongolia from 1996 to 1998, "T.Moriyasu", Osaka University, Faculty of Letters, The Society of Central Eurasian Studies, ~ (1999)
  12. Azzaya Badam, "Moğolistan’daki Runik Yazıtlar", Türkbilig, 20, pp.67~81 (2010)
  13. 볼드, "Orkhon (Runic) Script Monuments In Mongolia", 알타이학보, (15), pp.87~112 (2005), 한국알타이학회
  14. Yong-Sŏng LI, "On W. . GšNG in the 4th Line of the West Side of the Šine-Usu Inscription", Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, 72(1), pp.25~32 (2019)
  15. Provisional Report of Researches on Historical Sites and Inscriptions in Mongolia from 1996 to 1998, "T.Moriyasu", Osaka University, Faculty of Letters, The Society of Central Eurasian Studies, ~ (1999)
  16. Osman Fikri Sertkaya, "Moğolistan’daki Türk anıtları projesi albümü (Album of the Turkish monuments in Mongolia)", T.C. Başbakanlık, Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı, ~ (2001)
  17. Fikret Yıldırım, "Yenisey-Kırgızistan Yazıtları ve Irk Bitig", ~ (2013)
  18. Б.Аззаяа, "Орхон бичгийн дурсгал(V): Моюнчурын гэрэлт хөшөө, УБ", ~ (2013)
  19. Ц.Баттулга, "Монголын руни бичгийн бага дурсгалууд, УБ", ~ (2005)
  20. Л.Болд, "Орхон бичгийн дурсгал (I), УБ", ~ (2000)
  21. Л.Болд, "Орхон бичгийн дурсгал (II), УБ", ~ (2006)
  22. Л.Болд, "Орхон бичгийн дурсгал (III), УБ", ~ (2010)
  23. Л.Болд, "Орхон бичгийн дурсгал (IV), УБ", ~ (2011)
  24. И.В.Кормушин, "Тюркские енисейские эпитафии: грамматика, текстология, Москва", ~ (2008)
  25. Б.Цoгтбaaтap, "“Донгойн ширээ”-ний дурсгалын археологийн судлал: ≪Дорнод Монголын эртний Түрэгийн үеийн түүх, археологийн судалгаа≫ төслийн 2015-2016 оны малтлага судалгааны дүр дүн, Монгол улсын ШУА, Түүх Археологийн хүрээлэн, Япон улс Осака их сургууль, УБ", ~ (2017)
  26. М.Шинэхүү, "Тариатын орхон бичгийн шинэ дурсгал, УБ", ~ (1975)
  27. "TURK BITIG"[URL]

관련 논문AI추천

이 간행물의 다른 논문 (10건)