본문 바로가기
KERD
논문KCI 등재

Даяаршлын эрин үеийн Монголчуудыншилжилт хөдөлгөөн－БНСУ руу цагаачилж буй Монголчуудын жишээн дээр－

The Migration of Mongolians in an age of Globalization－A Case of Mongolians migrating to South Korea－

윤승주
한국몽골학회 (KAMS)|2021.05|몽골학 (Mongolian Studies)|제65호|pp. 321-356|DOI 10.17292/kams.2021..65.012

0

조회

0

다운로드

1

인용

0

참고문헌

키워드

GlobalizationMigrationMongoliaMongoliansМонголШилжилт хөдөлгөөнГэрлэлтээр цагаачлагчМонголчуудДаяаршилМarriage immigrants
주제분류기타동양어문학

초록

Энэхүү судалгаа нь даяаршлын эрин үед БНСУ руу шилжилт хөдөлгөөн хийн цагаачлан амьдарч буй Монголчуудын статус, өөрчлөлт, аж амьдрал, ямар хэлбэрээр тэд шилжилт хөдөлгөөн хийж байна зэргийг танилцуулах зорилготой юм. Судалгааны үр дүнд шилжилт хөдөлгөөний эхэн үед Монголчууд дийлэнх хувь нь хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллахаар БНСУ-ыг зорьж байсан бол сүүлийн үед сурч боловсрохоор, хөрөнгө оруулалт, бизнес хийх, гэрлэлтээр цагаачлах зэрэг шилжилт хөдөлгөөний хэлбэрүүд өөрчлөгдсөн болохыг олж мэдлээ. 2007 оноос 2019 он хүртэл шилжилт хөдөлгөөн хийн оршин сууж буй Монголчуудын тоо хоёр дахин ихэссэн бол хөдөлмөрийн гэрээгээр ирсэн хүмүүсийн тоо хоёр дахин буурсан. Харин хамгийн ихээр өссөн статус нь оюутнууд, бизнес эрхлэгчид, бусад шалтгаанаар оршин сууж буй хүмүүс, гэрлэлтээр цагаачлагчид ба Солонгос иргэншил авсан хүмүүс, Монгол гаралтай хүүхдүүд байлаа. Шилжилт хөдөлгөөн хийн цагаачлагч иргэдийн тоо хоёр дахин өссөн шалтгаан нь 1) Монголчуудад зориулсан онлайн болон офлайн үйлчилгээ, нийгмийн сүлжээнүүд идэвхжсэн, 2) гадаад оюутнууд тэтгэлгэтэйгээр их дээд сургуульд суралцах боломжтой, 3) их дээд сургууль төгсөгчдөд хоёр жилийн хугацаатай ажлын виз өгдөг болсон, 4) хөрөнгө оруулагчид, магистр, докторантууд гэр бүлтэйгээ хамт амьдрах боломжтой, 5) Солонгос хүнтэй гэр бүл болж цагаачлагчдын тоо нэмэгдсэн, 6) Солонгосын Засгийн Газраас гадаад иргэдэд зориулан олон төрлийн 'Гадаад иргэдийг дэмжих төв'ийг байгуулсан зэрэг юм. Иймд Монголчууд нүүдэлчин уламжлалаараа, Солонгосын амьдралд маш сайн дасан зохицож, нийгмийн статусаа сайжруулан, гэр бүл үр хүүхэдтэйгээ урт хугацаагаар суурьшин амьдрах болсон.

Abstract

The purpose of this paper is to introduce the status, changes, life, and forms of migration of Mongolians migrating to South Korea in an age of Globalization. The survey found that at the beginning of their migration, the majority of Mongolians went to South Korea as migrant workers, but more recently, the reasons for migration have changed, such as migrating to study, to invest, to conduct business, and to obtain residency via marriage. Between 2007 and 2019, the number of Mongolians who migrated to and currently live in Korea doubled, but the number of migrant workers halved. The highest growth rates were among students, business ventures, and immigration through marriage to Korean citizens. The reason for the doubling of migrants is, 1) social networks such as online and offline services for Mongolians have become more active, 2) foreign students can study at universities on scholarships, 3) university graduates more easily acquire work visas, 4) investors and master’s and doctoral students can live with their families, 5) immigration through marriage to Koreans has increased, 6) the Korean government has set up a number of ‘Foreign support centers’ for foreigners. Thus, Mongolians have kept up with their nomadic tradition and have increasingly adapted very well to Korean life, improved their social status in Korea, had children, and opted to settle in Korea as permanent residents.

참고문헌 (80)

  1. 곽연화, "몽골 이주노동자 자녀를 위한 한국어 교육과정 개발 연구 : 재한몽골학교 초등한국어 교육과정을 중심으로", 석사, 외국어로서의한국어교육, pp.2010
  2. 김도혜, "한국 지방 대학 유학생의 노동 경험 연구: A 대학 베트남, 몽골 유학생을 중심으로", 다문화사회연구, 14(1), pp.5~35 (2021), 아시아여성연구원[DOI]
  3. 김문기, "몽골인 학습자를 위한 한국 문화 교육 요소 연구-몽골과 한국 설화의 비교·대조를 통해-", 한국학, 41(3), pp.217~243 (2018), 한국학중앙연구원[DOI]
  4. 김현미, "‘안전한 결혼 이주’?: 몽골 여성들의 한국으로의 이주 과정과 경험", 한국여성학, 24(1), pp.121~155 (2008), 한국여성학회
  5. 김현미, "결혼이주여성들의 귀환결정과 귀환경험", 젠더와 문화, 5(2), pp.113~145 (2012), 여성학연구소
  6. 김정선, "우리는 모두 집을 떠난다－한국에서 이주자로 살아가기" (2014), 돌베개
  7. 권금상, "9가지 접근－다문화사회의 이해" (2012), 태영출판사
  8. 권태연, "여성결혼이민자의 생활 실태에 관한 연구. 중국, 베트남, 몽골 출신여성들 중심으로", 한몽경상연구, 22(2), pp.67~89 (2011)
  9. 노충래, "이주노동자 자녀의 한국사회 적응실태 연구: 서울경기지역 몽골출신 이주노동자 자녀를 중심으로", 한국아동복지학, (22), pp.127~160 (2006), 한국아동복지학회
  10. "다문화 가족지원 포털 다누리"[URL]
  11. 라셀 살라자르 파레냐스, "세계화의 하인들. 여성, 이주, 가사노동" (2009), 도서출판 여이연
  12. 마이클 새머스, "이주 Migration－21세기 경제적 정치적 사회적 문화적 논쟁들의 중심. 이주와 이민" (2013), 푸른길
  13. 문세진, "한국유학생활 적응에 대한 지방대학 몽골 유학생의 인식 유형 연구", 주관성 연구, (53), pp.33~55 (2020), 한국주관성연구학회[DOI]
  14. 민가영, "트랜스(trans) 개념을 통한 저소득층 십대 이주 여성의 반복적 이주에 관한 연구: 몽골 이주노동자 자녀들을 중심으로", 한국여성학, 25(4), pp.5~39 (2009), 한국여성학회
  15. 민가영, "‘아래로부터’ 발생하는 초국가적 효과와 그 맥락에 대한 연구 - 몽골 이주 노동자 자녀의 ‘국가’에 대한 의미가 구성", 재구성되는 방식을 중심으로, 2010, pp.8(1), 174~219[DOI]
  16. 민경호, "몽골인 근로자들의 기능교육에 있어서 한국의 역할연구－외국인 근로자 교육훈련 프로그램을 중심으로", 동중앙아시아연구, 3, pp.219~234 (1999), 동중앙아시아경상학회
  18. 뭉흐온드랄, "몽골인 유학생의 문화적응스트레스가 대학생활적응에 미치는 영향", 석사, 사회복지학과, pp.2016
  19. 바타르자우 뭉흐자르갈, "한국 남성과 연애결혼한 몽골 여성들의 한국 문화 적응 경험에 관한 연구", 석사, 사회복지학, pp.2011
  20. 박현주, "몽골이주노동자 미성년 자녀들의 건강상태와 장애요인필요성", 석사, pp.2010
  21. Bimedekhgui Batkhishig, "몽골 유학생의 교우관계와 문화적응 스트레스가 학교적응에미치는 영향", 석사, 사회복지학과, pp.2018
  22. 신난딩, "한국사회와 몽골사회의 사이존재로서 몽골여성결혼이민자", 지역사회학(Korean Regional Sociology), 11(2), pp.31~62 (2010), 지역사회학회
  23. 신난딩, "한국 내 몽골결혼이주여성의 다원주의적 인정투쟁", 몽골학, (30), pp.1~36 (2011), 한국몽골학회[DOI]
  24. 발진냠수렝, "몽골 이주노동자들의 노동 조건과 생활상태에 관한 연구", 석사, 사회학과, pp.2019
  25. "2021.2월. 체류외국인통계"[URL]
  26. "외국인종합안내센터1345"[URL]
  27. "외국인유학생 국내 취업 쉬워진다-｢유학생취업지원을위한제도개선안｣마련시행" (2007)[URL]
  28. "해외 우수인재 배우자,모든 직종 취업 가능 –법무부, 해외 우수인재유치 지원을 위한 체류환경개선" (2007)[URL]
  29. "출입국외국인정책본부－체류자격별 통합 안내 메뉴" (2021)[URL]
  31. 서드빌릭, "모바일 간편결제서비스에 대한 만족도 영향요인 연구: 한국 거주 몽골인 사용자를 중심으로", 국제경영리뷰, 23(3), pp.201~225 (2019), 한국국제경영관리학회[DOI]
  32. 손경원, "세계화의 양면성과 세계시민주의의 전망", 윤리교육연구, (30), pp.275~300 (2013), 한국윤리교육학회
  33. 신난딩, "몽골결혼이주여성과 세계시민주의의 요청", 구술사연구, (2), pp.81~116 (2014)
  34. 신성자, "몽골 이주노동자들의 결혼 불안정에 미치는 영향 - 사회적 고립, 스트레스와 대처유형, 종교단체의 사회적 지지를 중심으로 -", 신앙과 학문, 17(3), pp.211~244 (2012), 기독교학문연구회[DOI]
  35. 심효윤, "도시의 다문화축제 연구 -재한 몽골인 나담(naadam)축제를 통해서-", 차세대 인문사회연구, (6), pp.259~277 (2010), 일본연구센터[DOI]
  36. 알기르마, "몽골출신 결혼이주여성의 진로 개발에 관한 연구", 석사, 다문화교육전공, pp.2014
  37. 양징르함, "재한 몽골 유학생의 중도 탈락 경험에 관한 질적 연구", 예술인문사회 융합 멀티미디어 논문지, 9(5), pp.219~226 (2019), 사단법인 인문사회과학기술융합학회[DOI]
  40. 엥흐바타르 엥흐벌, "몽골유학생의 한국대학만족에 관한 연구", 석사, 경제학과, pp.2017
  41. 앵해, "한국과 몽골 간 근로자의 인식 차이에 관한 연구: 한국과 몽골 근로자들 중심으로", 석사, 경영학과, pp.2015
  42. "외국인종합안내센터1345"[URL]
  44. 울리히 벡, "장거리 사랑" (2012), 새물결 출판사
  45. 윤승주, "몽골 결혼이주여성의 “다문화” 경험: 가부장제, 차별주의, 낙인의 다중적 결합", 동서연구, 28(4), pp.5~34 (2016), 동서문제연구원
  46. 이민경, "이주근로자 가정의 사회적 관계망과 자녀교육 기획 : 몽골학교 학부모들의 학교선택과 그 의미화를 중심으로", 한국교육학연구, 18(1), pp.253~281 (2012), 안암교육학회[DOI]
  47. 이민경, "노동-유학-자녀교육의 동맹: 몽골 이주노동자 가정의 이주ㆍ정착ㆍ귀환의 행위자 네트워크(ANT)", 교육문제연구, 28(2)통권 : 55, pp.85~109 (2015), 교육문제연구소
  48. 이해영, "외국인 근로자 자녀를 위한 한국어 교육-재한몽골학교 운영 사례를 중심으로-", 이중언어학, (33), pp.467~494 (2007), 이중언어학회[DOI]
  49. 잉히볼드 차츠랄, "몽골 결혼이주여성의 삶에 대한 내러티브 탐구", 석사, 아동가족학, pp.2011
  50. 자미양수렌, "외국인 근로자의 생산성 향상에 관한 연구 : 몽골 근로자를 중심으로", 석사, 경영학과, pp.2017
  51. 멘드바야르 절자야, "국제법상 외국인근로자의 인권에 관한 연구 : 재한 몽골인 근로자의 인권 문제를 중심으로", 석사, 법학과, pp.2014
  52. "제주도이색실내관광지 쇼월드 인 포니밸리 몽골리안 마상쇼"[URL]
  53. 조순경, "한국의 근대성과 가부장제의 변형", pp.142~167 (2003), 이화여대 출판부
  54. 진영선, "집단심리치료가 몽골이주노동자 자녀의 문화적응스트레스와 심리적 적응에 미치는 효과", 석사, 아동심리치료학, pp.2011
  55. 최왕규, "몽골 유학생의 가정건강성에 관한 연구 - 여자 대학원생을 중심으로 -", 몽골학, (49), pp.159~185 (2017), 한국몽골학회[DOI]
  56. 채옥희, "몽골 결혼이민여성의 한국가정생활 적응 사례", 가족자원경영과 정책, 13(4), pp.171~192 (2009), 한국가족자원경영학회
  57. "재한몽골학교"[URL]
  58. "한국외국인노동자지원센터"[URL]
  60. 한드수렝, "몽골 유학생의 한국 거주와 진로에 관한 연구 : 설문조사 결과를 중심으로", 석사, 국제지역학과, pp.2021
  61. 한유경, "재한 유학생의 대학생활 적응에 영향을 미치는 요인에 관한 연구 : 몽골 유학생을 중심으로", 석사, 사회복지학, pp.2009
  62. 허미화, "국제결혼한 몽골어머니들의 정체성과 육아의 의미", 한국영유아보육학, (59), pp.273~303 (2009), 한국영유아보육학회
  63. "2007년~2020년 지방자치단체 외국인주민 현황"[URL]
  64. 히식보양, "재한 몽골근로자의 범죄 발생에 미치는 영향에 관한 연구 : 안산시 지역을 중심으로", 석사, 사회복지학과, pp.2013
  65. Stephen Castles, "International Population Movements in the Modern World" (1993), The Guilford Press
  66. "Department of Economics and Social Affairs. International Migration Report 2013"[URL]
  67. "World Migration Report" (2018)[URL]
  68. Ж.Ломбо, "Монгол Улс, БНСУ-ын харилцаа 30 жил", Мөнхийн үсэгХХК (2020)
  69. П.Уранбилэг, "Хэрхэн өөрийгөө олж авсан нь Монголын Христийнхэн", Ami хэвлэл. Сөүл хот, ~ (2006)
  70. "БНСУ-дахь Монгол Эмэгтэйчүүдийн Нэгдсэн Холбоо 주한몽골여성총연맹"[URL]
  71. "БНСУ дахь Монгол Солонгос хэл бичиг соёлын төв"[URL]
  72. "нийгмийн хамгааллын Үйлчилгээний төв"[URL]
  73. "БНСУ-д суралцагч Монгол Оюутны Холбоо (CMOX)/"[URL]
  76. "MKOR-Солонгос улс дахь Монголчуудын мэдээллийн нэгдсэн сүлжээ"[URL]
  77. "Монголын Шатрын Холбооны БНСУ дахь Төлөөлөгчийн Газар MCF Korea"[URL]
  78. "Судлаачид Хөгжлийн Гарц ТББ. Researchers for Mongolia"[URL]
  79. "Гадаадад амьдарч байгаа Монгол улсын иргэдийн тоо, 2020 он. Үндэсний статистикийн хороо (1212.mn)"[URL]
  80. "орон сууцны 2010 оны улсын тооллогын үр дүн"[URL]

관련 논문AI추천

БНСУ дахь монголчуудын ажил эрхлэлт ба БНСУ-ын гадаадаас ажиллах хүч авах бодлогын өөрчлөлт신민선, 뭉크낫산, Otgonsaikhan Nyamdaa한국몽골학회 · 몽골학2024 · 제77호세계화 시대 한국 내몽골고학력자 취업이민에 대한 사례 연구신난딩한국몽골학회 · 몽골학2023 · 제73호한국사회 적응 과정에서 나타나는 몽골여성결혼이주민의 노동 문제신난딩한국문화사회학회 · 문화와 사회2024 · 제32권 제1호몽골의 국내 인구이동의 양상과 요인에 대한 연구 -노동력 조사 2010, 2012, 2014를 중심으로-최재영, 부테드마한국몽골학회 · 몽골학2019 · 제58호미등록 이주민의 사회문화적 특성과 초국가적 열망 : 몽골 출신 이주민을 중심으로이창호다문화사회정책연구소 · 현대사회와 다문화2024 · 제14권 제2호경계 속 아이들의 교육전략: 몽골 이주노동자 자녀의 이주경험과 진로선택에 대한 분석최가영사회과학연구소 · 지역과 세계2022 · 제46권 제2호

이 간행물의 다른 논문 (11건)

한국 몽골학의 현재와 미래이성규pp. 9-42한국의 몽골문화예술 연구성과 30년박소현pp. 43-68한국의 현대몽골어 연구 30년－연구 추세와 동향 파악을 중심으로－김기성pp. 69-96한국의 몽골사 연구 30년, 회고와 전망류병재pp. 97-124현대몽골어와 한국어의 부정명령법 비교 연구DORJ ULZIIBAT, 김기선pp. 127-150
원문 보기